Autor: Redakcja (redakcja@agroenergetyka.pl), Źródło: Dziennik

Data: 2009-01-19

Światła wielkiego miasta to zagrożenie dla niektórych gatunków zwierząt. Migoczące w mroku latarnie i neony wodne ptaki wędrowne mylą z powierzchnią jeziora. Lądują na nieznanym terenie, gdzie rozbijają się o wysokie budynki lub giną pod kołami samochodów.

Rzęsiście świecące centra handlowe, skierowane w przestrzeń neony i halogenowe lampy, podświetlone billboardy, żarówki sterczące z murów luksusowych hoteli - to typowy widok wielkich miast w nocy. Jednak światło emitowane w niebo dezorientuje przelatujące ptaki. Niektóre gatunki wędrowne uznają sztuczne oświetlenie za powierzchnię wody, w której odbija się księżyc. Mylne sygnały przyciągają zwierzęta bardziej niż naturalne akweny, gdyż światło lampy jest dla nich widoczne z dalszej odległości, niż światło odbite naturalnie.

-- Ptaki rozbijające się o budynki to notoryczny problem w polskich miastach -- przyznaje Waldemar Krasowski ze stowarzyszenia Aviangarda, zajmującego się m.in. odławianiem i ochroną zagubionych dzikich ptaków. Oświetlona metropolia groźna jest dla nich nawet z daleka: łuna przesłania im światło gwiazd, na które orientują się przelatujące klucze. Widząc ją, ptaki kołują wokół miasta i nie potrafią wydostać się z jej kręgu. Łuna przyczynia się też do zaburzenia naturalnego rytmu życia ptaków drapieżnych. -- Miejskie populacje sokoła wędrownego, który normalnie poluje wyłącznie w dzień, przyzwyczaiły się już do nocnych łowów -- dodaje Krasowski.

W Polsce nie istnieją żadne przepisy nakazujące oświetlenie przyjazne dla środowiska. -- Oszczędność światła to tylko dobra wola nielicznych -- mówi prof. Wojciech Żagan z Politechniki Warszawskiej. Tymczasem wystarczyłoby zastąpić klosze wypukłe, rozszczepiające światło na boki, płaskimi, świecącymi z góry na dół.

Dla niektórych ptaków wodnych równie zwodnicze są połyskujące nawierzchnie szos. Szczególnie zagrożone są chronione nury. -- Lądowanie na asfaltowych drogach jest dla nich bardzo niebezpieczne, gdyż nie umieją sprawnie poruszać się na lądzie -- tłumaczy Przemysław Nawrocki z WWF. -- Ostatnio koło szosy znaleźliśmy zbłąkanego łabędzia. W locie musiał pomylić asfalt z wodą -- relacjonuje Artur Wiatr z Biebrzańskiego Parku Narodowego. Zdaniem specjalistów wystarczy namalować na drodze znaki, by zwierzęta mogły odróżniać asfalt od wody.

Za granicą są już sposoby zapobiegania zanieczyszczeniu świetlnemu. W 1993 r. w Toronto rozpoczęto program wyciemniania świateł najwyższych wieżowców w okresach migracji ptaków. Zarządy firm administrujących budynkami redukują oświetlenie powyżej 40 piętra. Sześć lat później do programu włączyło się Chicago, gdzie słynne drapacze chmur, takie jak Sears Tower czy John Hancock Center stoją na drodze ptaków migrujących przez jezioro Michigan. Od 2005 r. podobną akcję prowadzi się w Nowym Jorku.